
प्रेमले भरिएको दम्पती

एउटा भनाइ छ, “जहाँ मन हुन्छ, त्यहाँ एउटै घरमा पनि ठाउँ हुन्छ।” यही भनाइ फिलिपिन्स (Philippines) को ओजामिज (Ozamiz) शहरमा रहेको “मल्टिपर्पस सेन्टर” (Multi Purpose Center) लाई वर्णन गर्न उपयुक्त हुन्छ। सन् २००५ मा केही मिसन संस्थाहरूले ओजामिज (Ozamiz) मा एउटा घर किने। यो शहर मिन्डानाओ (Mindanao) नामक टापुको उत्तर किनारमा अवस्थित छ, र यहाँ करिब १,३०,००० मानिसहरू बस्छन्। यो शहरलाई सम्पूर्ण फिलिपिन्स (Philippines) कै सबैभन्दा कुरूप र अपराधले भरिएको शहरको रूपमा चिनिएको छ, तर जहाँ अन्धकार हुन्छ, त्यहाँ उज्यालो अझ बढी चम्किन्छ!
मल्टिपर्पस सेन्टर (Multi Purpose Center) हरेक दिन गतिविधिहरूले भरिएको हुन्छ। यो सडक बालबालिकाहरूका लागि खुला केन्द्र हो, जहाँ उनीहरूले खाना पाउँछन्। दिनको समयमा यो घर विद्यालय सुरु नगरेका बालबालिकाहरूका लागि डे-केयर सेन्टरको रूपमा पनि प्रयोग हुन्छ। त्यहाँ उनीहरूले पढ्न र लेख्न सिक्छन्, जुन फिलिपिन्स (Philippines) मा विद्यालय जान चाहने हरेक बालबालिकाका लागि आवश्यक मानिन्छ। साँझमा घर पूर्ण रूपमा व्यस्त हुन्छ। सोमबार राति बालबालिकाहरूको बाइबल अध्ययन हुन्छ, र मंगलबार वयस्कहरूको बाइबल अध्ययन हुन्छ। बुधबार बालबालिकाहरूको आफ्नै प्रार्थना सभा हुन्छ, र शुक्रबार उनीहरूको युवा सभा हुन्छ। शनिबार बिहान त्यहाँ बाइबल स्कूल सञ्चालन हुन्छ, जहाँ बाइबल र नेतृत्व सम्बन्धी तालिम दिइन्छ। दिउँसो नाच्ने र गाउनेहरूको अभ्यास हुन्छ। आइतबार त्यहाँ दुई वटा आराधना सभा हुन्छन्।
यी सबैबाहेक, त्यहाँ १० जना बालबालिका स्थायी रूपमा बस्छन्। ती सबै सडक बालबालिका हुन्, जसको अरू कुनै बस्ने ठाउँ छैन। ठूला बालबालिकाहरूले साना बालबालिकाहरूको हेरचाह गर्छन्, र सबैलाई फरक–फरक जिम्मेवारी दिइएको हुन्छ। यसरी उनीहरूले सामान्य जीवन जिउन सिक्छन्। यो घरको जिम्मेवारी हेलेन (Helen) र जोसेफ (Joseph) ले सम्हाल्छन्, जसलाई सबैले जोजो (Jojo) भनेर बोलाउँछन्।
जोजो (Jojo) ओजामिज (Ozamiz) कै हुन्, र उनी पाँच दाजुभाइ–दिदीबहिनीमध्ये सबैभन्दा कान्छा हुन्। उनका एक जना दाइ सरकारको भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्ने गुरिल्ला आन्दोलनमा सक्रिय थिए। तर त्यो आन्दोलनको समस्या के थियो भने, उनीहरूले कानुन आफ्नै हातमा लिँथे र आफ्ना विरोधीहरूलाई — भ्रष्टाचारको शंका मात्र भएकाहरूलाई पनि — मार्थे।
जब जोजो (Jojo) १३–१४ वर्षका थिए, उनलाई दाइलाई सहयोग गर्न बोलाइयो। उनको काम ओजामिज (Ozamiz) को बन्दरगाहमा हतियार र गोलीगठ्ठा बुझ्ने र गुरिल्लाहरूले चाहेको ठाउँसम्म पुर्याउने थियो। जोजो (Jojo) उपयोगी थिए, किनकि प्रहरीले कुनै बच्चा गुरिल्लासँग सम्बन्धित होला भनेर कहिल्यै सोच्दैनथ्यो। तैपनि उनी सावधान हुनुपर्थ्यो; उनी प्रायः अन्धकारमा यात्रा गर्थे र जोखिमपूर्ण सामान पुर्याउन साना बाटाहरू प्रयोग गर्थे।
जोजो (Jojo) आफैँलाई लाग्थ्यो कि उनी राम्रो काम गरिरहेका छन्। तर एक जना पास्टरले उनी के गर्दैछन् भन्ने थाहा पाए, र उनलाई यस्तो जीवनमा खेर जानु दुःखद लाग्यो। उनले जोसेफ (Joseph) लाई आफ्नो चर्चमा सन्डे स्कूल शिक्षक बन्न निम्तो दिए। जोजो (Jojo) लाई यो पनि महत्त्वपूर्ण काम जस्तो लाग्यो, र उनले धेरै उत्साहका साथ सेवा गर्न थाले।
१६ वर्षको उमेरमा उनी चर्च भवनमै बस्न थाले, कलेजमा भर्ना भए, र पछि चर्चको मिसन कार्यको नेतृत्व गर्न थाले। चर्चका कामहरूमा यति धेरै समय जान्थ्यो कि उनले अन्तिम परीक्षा दिन नै सकेनन्। २२ वर्षको उमेरमा उनले हेलेन (Helen) सँग विवाह गरे, जो पनि चर्चकी सक्रिय सदस्य थिइन्।
हेलेन (Helen) छिमेकी टापुमध्ये एकबाट ओजामिज (Ozamiz) आएकी थिइन्। उनकी दिदीले निम्तो दिएपछि उनी चर्चमा सामेल भएकी थिइन्। उनको परिवार धेरै गरिब थियो; उनकी आमा निरक्षर थिइन्, र बुबा चिनी कारखानामा काम गर्थे। त्यस बाबजुद पनि, उनका आमाबुबाले गरिबीबाट बाहिर निस्कने सबैभन्दा राम्रो उपाय शिक्षा हो भन्ने बुझेका थिए, त्यसैले हेलेन (Helen) र उनकी दिदीको पढाइलाई प्राथमिकता दिइयो।
हेलेन (Helen) नर्स बन्न चाहन्थिन्, तर त्यो धेरै महँगो थियो। त्यसैले उनले सामाजिक कार्य (Social Work) को अध्ययन गरिन्। पढाइ पूरा गरेपछि लामो समयसम्म उनले जागिर पाइनन्। त्यसपछि उनकी दिदीले उनलाई ओजामिज (Ozamiz) आएर चर्चको सामाजिक सेवामा आफ्नो सीप प्रयोग गर्न आग्रह गरिन्। हेलेन (Helen) सहमत भइन्, र सन् २००४ देखि उनी ओजामिज (Ozamiz) मा प्रायोजित विद्यालय कार्यक्रमको जिम्मेवारीमा छिन्।
आफ्ना तीन सन्तानका अतिरिक्त, जोजो (Jojo) र हेलेन (Helen) ले आफ्नो परिवारलाई मल्टिपर्पस सेन्टर (Multi Purpose Center) का सडक बालबालिकाहरूका लागि पनि खुला गरेका छन्। वास्तवमा, त्यहाँ बस्ने १० जना बालबालिकाका लागि उनीहरू आमा र बुबाको भूमिका निभाइरहेका छन्। तीमध्ये तीन जनाको लागि उनीहरूले आधिकारिक रूपमा पालनपोषण गर्ने अभिभावकको जिम्मेवारी पनि लिएका छन्।
जोजो (Jojo) र हेलेन (Helen) प्रशंसा खोज्दैनन्। उनीहरू शान्त रूपमा काम गर्छन्, तर त्यो कामले ठूलो फल दिएको छ। हामीमध्ये धेरैका लागि, निश्चित समयको काम गर्ने बानी भएकाले, जोजो (Jojo) र हेलेन (Helen) ले जस्तो पूर्णकालीन सामाजिक सेवकको जीवन बुझ्न गाह्रो हुन सक्छ। उनीहरू गरिबीको बीचमा बस्छन्, र कसैको साथ नहुनु वा खानाको अभाव हुनु कस्तो हुन्छ भन्ने कुरा उनीहरू आफैँले भोगेका छन्।
सामान्यतया कसैले हेरचाह नगर्ने बच्चाहरूलाई प्रेम र हेरचाह पाएको, हुर्किएको, र विद्यालय गएको देख्नु उनीहरूका लागि आरामदायी र “सामान्य” जीवनभन्दा धेरै मूल्यवान् छ।
